محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
235
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
اندك . مردم نامهربانند . بر سراها ومهمانخانهها وهمچنين بر آنچه در آنها بفروش مىرود ماليات سنگين هست ونگهبانان بر درها ايستادهاند پس هيچكس نمىتواند نيازمندىهاى مردم را بفروشد مگر با پرداخت آن ماليات ، هر چند أو كم درآمد باشد . ستمكش در آنجا بي ياور است پردگيان اندوهگينند ، ثروتمندان رشك خورده ، فقيه تنها ، أديب كمياب است ، مجلس مناظره ودرس ناياب ، يهود ونصارا بر شهر مسلّطند . مسجد از نماز جماعت ومجلس خالى است . از مكة كوچكتر واز مدينه [ يثرب ] بزرگتر است [ ولى ساختمانهايش استوارند . مردم بسيار از خاور وباختر بدانجا آمدهاند ] شهر بارو دارد كه يك سوى آن كوه ودو سوى ديگر خندقى هست . هشت دروازه آهنين دارد بنامهاى : صهيون ، تيه ، بلاط ، جب ارميا ، سلوان ، أريحا ، عمود ، محراب داود . آب فراوان است . گويند در بيت المقدس چيزى ارزانتر از آب وأذان نيست . كمتر خانهايست كه يك تا چند آب انبار نداشته باشد . شهر سه * بركهء بزرگ دارد : بركهء بني إسرائيل ، بركهء سليمان ، بركهء عياض كه گرمابههايشان بر آنها است وبه كوچهها راه دارند . در مسجد بيست حب « 1 » پر آب هست ، كم كوى ديده مىشود كه در آن حبّ آب سبيل « 1 » نباشد ، ولى آب آنها از جويها است . دو بركه در يك دره ساختهاند كه سيلابهاى زمستانى را نگاه مىدارند واز راه قناتى به شهر آمده انبارهاى مسجد وجز آن را پر مىكنند . مسجد اقصا : در گوشهء خاورى شهر رو به قبله است . بنيادهاش
--> ( 1 ) در متن يك بار « جب » نقطه دارد كه به معنى آب انبار است ، دومى « حب » بي نقطه به معنى خمرهء آب است . سبيل نيز به معنى مجّانى در راه خدا مىباشد .